ACTUEEL

ACTUEEL (16)

maandag, 14 mei 2018 11:19

De vandaag-is-traagdag

Geschreven door

Wanneer maak jij tijd voor je eigen ontwikkeling?

Tijd is voor iedereen gelijk. Toch ervaart iedereen tijd anders. Beleving van tijdsdruk is een hot issue. Het aantal uitgebluste mensen neemt schrikbarend toe en de leeftijd wanneer overmatige stress wordt ervaren lijkt steeds jonger van leeftijd te worden. Het lijkt wel of alles steeds snel moet. Snel dit, snel dat. Vink hier, vink daar. Druk, drukker, drukst.

Maar wie bepaalt dit? Ik geloofde altijd dat ik mijn eigen beslissingen nam. Dat viel tegen toen ik de vraag van iemand kreeg: “Wie hebben er invloed op jou? Wat is hun aandeel in je beslissing geweest? ”

Om prioriteiten te stellen aan hoe jij je tijd wil invullen is zelfinzicht nodig. Heb jij vaardigheden om te vertragen of laat jij je als een speelbal alle kanten op kaatsen?

Ga eens rustig zitten. Haal eens vijf keer diep adem en knijp jezelf eens.

De maatschappij verandert door allerlei ontwikkelingen. De hoeveelheid afleiders neemt toe. Je aandacht en concentratie worden actief geroofd door slimme technologie en apps, reclame en (social) media.

Kiezen wat je ziet en niet ziet wordt steeds belangrijker.

Voor mij is vandaag traag. Ik rem af en neem de tijd voor mezelf. Het is niet wat ik ervoor moet doen maar juist wat ik ervoor moet laten. Gedrag verbeter ik door mezelf gewoontes aan te leren. Gewoontes die ik vorm door mijn omgeving aan te passen en mijn doelen op te delen in kleine, concrete plannen. De vandaag-is-traagdag is voor mij een moment waarbij ik mij vragen stel:

  • Waar sta ik nu?
  • Wat wil ik leren?
  • Wat heb ik nodig omdat te bereiken?

De vandaag-is-traagdag brengt mij terug naar mijn rol als docent

Als docent heb ik de verantwoordelijkheid om voorwaarden te creëren om het leren bij leerlingen aan te wakkeren. Zomaar plompverloren op pagina 6 beginnen doet geen recht aan de overeenkomsten en de verschillen. Ik kan geen gedachten lezen (ook al zou ik dat soms wel willen ?  ) Ik kies om in gesprek te gaan en te controleren wat ik zie en ervaar. Leren begint met interactie. Interactie door het voeren van een open gesprek om bewust te worden wat iemand nodig heeft om verder te groeien en zich te ontwikkelen. Ik kan met allerlei vakkennis aankomen maar als iemand niet in balans is zal ik mijn vakkennisleerdoelen niet volledig bereiken. Wel kan ik verschil maken door het daar niet bij te laten en in gesprek te gaan wat iemand nodig heeft.

Als docent, juf, meester, coach of trainer wil jij graag bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen. Ja toch? Je wil dat ze stappen maken in de ontwikkeling. Ontwikkeling in de breedste betekenis van het woord. Grote stappen of kleine stappen: dat maakt je niet uit. Je wil je bijdrage leveren aan de ontwikkeling van leerlingen. Je hebt het goed voor met iedereen. Daarnaast weet jij maar al te goed dat het leven niet alleen rozengeur en maneschijn is. Het leven kan supermooi zijn, maar het leven kan je ook uitdagen en soms uitermate teleurstellend zijn. Laat je dat merken aan leerlingen? Durf jij dat uit te spreken?

Besteed jij aandacht aan persoonlijke levensvaardigheden?

De verwachte levensduur neemt de komende jaren alleen maar toe. Waar wij maar één of twee keer van baan wisselen in onze levensloop en goed moeten nadenken wie we zijn en hoe wij ons willen presenteren bij een nieuwe werkgever, is het voor de toekomstige generatie nog maar de vraag hoe vaak zij dat moeten gaan doen. De maatschappij verandert, werk verandert, functies veranderen.

Er verandert veel, maar vraag jij jezelf ook eens af ‘Wat verandert er niet?’ 

Wat hebben leerlingen nodig om voorbereid te zijn op een toekomst die wij niet kennen? Op een toekomst waarin het wellicht nodig is om steeds opnieuw je positie als persoon te bepalen en in te nemen en alleen een diploma geen garantie meer is voor baankansen?

Ben jij je ervan bewust dat jij je elke dag kunt ontwikkelen als je leert en kennis opdoet door jezelf vragen te stellen? Om vragen te stellen en beantwoorden als gewoonte te maken? Alles met als doel je eigen persoonlijke basis te verstevigen zodat je positie kunt innemen als het leven je uitdaagt of de situatie ervoor zorgt dat je richting wordt veranderd. Persoonlijk leiderschap te nemen.

Ik leg momenteel de laatste hand aan een laagdrempelige tool voor jou om het formatieve ontwikkelgesprek met leerlingen aan te gaan. De rode draad in de diverse thema’s zijn formatieve ontwikkelvragen. Waar staan ze nu? (feedback), wat willen ze leren? (feedup) en hoe komen ze daar? (feedforward)

Thema’s zoals:

  • ik: gevoel, denken, doen
  • behoeften
  • levensgeschiedenis
  • omgeving
  • netwerk

Ik stel vragen om je ervan bewust te maken waarom je doet wat je doet en waarom je denkt zoals je denkt. Welke invloed hebben je gedachten op je dagelijkse leven? Heb je voldoende energie? Hoe ga je om met andere mensen en situaties? Wat zijn de dromen die je wil waarmaken?

Het verschil maken voor een ander door vragen te stellen en feedback te geven om zo aan een stevige basis van persoonlijk leiderschap te werken. Het ervoor zorgen dat steeds meer mensen positie kunnen innemen in een veranderende maatschappij.

Met behulp van de laagdrempelige tool leer je jezelf en anderen op een verrassende manier (nog beter) kennen. De set bestaat uit 55 A-5 dubbelzijdige kaarten met daarop een vintage illustratie en een bijpassende vraag. De illustraties zijn uitnodigend, humoristisch of prikkelend.

Met de nieuwe set wil ik jou op weg helpen – een voorzet geven – voor heel veel ontwikkelingsgerichte gespreksstof met je leerlingen. Er zijn talloze toepassingen,  zowel in je werk als privé. Voorbeelden daarvan zijn: je bewust worden van je eigen sterke en/of minder sterke kanten, het bevorderen van de uitwisseling en verbinding van ideeën en opvattingen van leerlingen, het voeren van functioneringsgesprekken, loopbaanplanning en individuele begeleiding.

Bij de set zitten suggesties voor gebruik. De kaarten zijn individueel te gebruiken, maar ook in tweetallen of groepen. De kaartenset wordt geleverd in een lederen verpakking.

Wanneer start jij met persoonlijk leiderschap van je leerlingen?

Hm, wat ga ik deze les doen?’
Jemig, ik wil een andere werkvorm inzetten, maar het kost zoveel tijd.’
‘ Uh, zoiets heb ik al eerder gemaakt maar waar heb ik het ook alweer opgeslagen?‘

In dit artikel deel ik hoe ik in 10 minuten extreem veel werkvormen maak voor mijn lessen. Dat doe ik door iets slims te gebruiken wat ik een werkvormversneller noem.

Zoals de naam al aangeeft zijn werkvormen, vormen hoe je jouw lesstof gaat aanbieden. Je kunt digitale werkvormen gebruiken, waarbij je een digitale tool kiest die past bij je lesdoel. Je kunt op papier ook allerlei verwerkingsmanieren aanbieden om voorwaarden te creëren zodat het leerproces wordt aangewakkerd. Veel docenten vinden het lastig om regelmatig van werkvorm te wisselen, omdat er veel tijd gaat zitten om werkvormen te bedenken en te maken. Het lijkt alsof je elke keer een briljante en originele gedachte moet hebben. Maar is dat wel zo?

Ik geef je een tip hoe je met een één basis – een simpel idee – een groot aantal werkvormen kunt maken.

De werkvormversneller van Loes

In 2008 maakte ik de overstap van het basisonderwijs naar het MBO. Ik ging lesgeven aan drie verschillende MBO niveaus en ik verzorgde zes verschillende economische vakken. Elk vak had een apart boek en verschillende leerdoelen. Afwisselen wou ik graag, maar ik kreeg mijn ideeën vaak niet uitgewerkt. Ik was continu in tijdnood en ik had het idee dat ik steeds het wiel aan het uitvinden was. Ik wilde juist het wiel laten draaien zonder steeds vanaf nul te moeten beginnen.

Wat zijn overeenkomsten om werkvormen te maken?

Hoe ik de inhoud voor mezelf zou kunnen structureren bracht mij naar de vraag: Kan ik overeenkomsten benoemen voor het maken van werkvormen die ervoor kunnen zorgen dat ik sneller lesmateriaal kan maken om kennis in te oefenen en te herhalen?  Het werd een persoonlijk onderzoekje met allerlei informatie. Zo kwam ik er bijvoorbeeld achter dat vormen kunnen wisselen, maar de (vak)inhoud gelijk blijft. Ook onderzocht ik wat digitale tools aan invoer gemeenschappelijk hebben. Het leverde mij de volgende structuur op die ik de werkvormversneller ben gaan noemen.

De werkvormversneller is één bestand waarin ik de inhoud verzamel. De inhoud blijft namelijk de inhoud. De vorm is waarin ik wil afwisselen. Vanuit één bestand maak ik in rap tempo diverse werkvormen.

De basis van de werkvormversneller ziet er als volgt uit:

Maak een tabel of een Excel bestand waarin je bovenstaande gegevens bij elkaar verzamelt over de inhoud. Als je de tabel als een groeidocument vult kun je vanuit de tabel wisselen in vorm. Zo hoef je niet steeds vooraf aan te beginnen maar kopieer je de inhoud naar bijvoorbeeld een digitale tool. Of je nu een Kahoot, een woordzoeker, flitskaartjes, een vragenlijst of wat dan ook wil maken de inhoud moet je invullen. De werkvormversneller is dan het basisdocument waar ik de gegevens uithaal.

Je kunt het bestand als individuele docent vullen, maar ook samen met je team. Een groot voordeel is dat je snel overzicht krijgt en raakvlakken sneller zichtbaar worden. Daarnaast vind ik het gewoon zeer prettig dat ik weet welke inhoud mijn collega’s behandelen.

Besteed één keer tijd aan je basis en profiteer van de werkvormversneller! 

Dit artikel verscheen in 2017 als gastblog op Blijven leren

 

Pagina 2 van 2
© 2018 Loes van Gemert - Lesontwerp - KvK: 67284205