Afsluiting van de les

Aan het einde van de les wordt teruggekeken op wat er die les geleerd is. Dat kan op diverse manieren:

  • Het onderwijsleergesprek met de hele klas. De docent tipt kort aan waar het in de les over gegaan is, leerlingen benoemen wat ze geleerd hebben.
  • Een korte nabespreking in groepjes wat volgens de leerlingen de kern van de les is geweest en wat ze hebben opgestoken.
  • Een korte opdracht waarin het geleerde nog eens wordt getoetst zodat leerlingen en docenten kunnen controleren of de stof is begrepen.

Reflectie is een belangrijk onderdeel van de afsluiting. De leerlingen kijken terug op de afgelopen les.  Dit kan zowel mondeling als schriftelijk gebeuren.

Reflecteren kunnen (de meeste) leerlingen niet vanzelf, dit moeten zij leren. De meest bekende reflectiemethode in het onderwijs is het spriraalmodel van Korthagen (2002). Het model gaat uit van een aantal reflectiefasen op basis waarvan je tot een goede reflectie kan komen. Deze vijf fasen zijn de volgende:

1 Je doet een ervaring op.
2 Je blikt terug op deze ervaring en daarbij betrek je aspecten van doen, denken, willen en voelen.
3 Je wordt je bewust van essentiële aspecten die van invloed zijn op deze ervaring.
4 Je ontwikkelt alternatieve manieren van handelen of nieuwe oplossingen en kiest daaruit de beste optie.
5 Je probeert een nieuwe handeling uit of doet een nieuwe ervaring op.

Om een leerling hierbij te helpen, kan je een leerling feedback geven of feedforward. Feedback is een boodschap over het gedrag of de prestaties van een ander. Hier geef je dus aan wat een leerling goed of fout heeft gedaan in het proces, maar ook wat betreft gedrag. Er is één fundamenteel probleem aan feedback geven (en krijgen). Het is gericht op gedrag uit het verleden, op situaties die al hebben plaatsgevonden en niet meer veranderd kunnen worden. Daarom is het vaak veel beter om feedforward te geven. Dat wil zeggen dat je vooraf aangeeft welk gewenst gedrag je van de leerling verwacht, gericht op een taak of situatie in de (nabije) toekomst. Een focus dus op hoe je het in de toekomst gaat doen en niet over hoe het in het verleden (fout) is gegaan.

Kijk bij ICT-tools voor mogelijkheden om de les online te evalueren. Wil je offline evalueren maak dan gebruik van een Evaluatieblad Loes of een exit ticket.

© 2018 Loes van Gemert - Lesontwerp - KvK: 67284205